Ósma wystawa
Muzeum Regionalne w Stalowej Woli,
28 maja do 26 czerwca 2011
Małopolska Fundacja Muzeum Sztuki Współczesnej została powołana w
2004 roku przez Samorząd Województwa Małopolskiego w ramach
Narodowego Programu „Znaki czasu” zainicjowanego przez Ministerstwo
Kultury. Wówczas zapoczątkowano w Polsce tworzenie kolekcji sztuki
nowoczesnej i współczesnej w 16 ośrodkach. Każdy miał swoją odrębną
specyfikę. Kontekst krakowski był szczególny z kilku powodów. Zarząd
Województwa utrzymywał wówczas inicjatywę powołania muzeum, czego
wyraźna deklaracja była zawarta w samej nazwie fundacji.
Muzeum w Krakowie zostało powołane
przez Gminę Kraków i otwarte w tym roku bez oczekiwanej współpracy z
województwem. Niezależnie, przez sześć lat, od 2005 roku, Małopolska
Kolekcja Sztuki Współczesnej rosła konsekwentnie według założeń
przyjętych u początków jej tworzenia. Wynikały one po części z
przyjętej idei zbudowania reprezentatywnego zbioru sztuki
najnowszej, sztuki dwudziestego pierwszego wieku. Było to podejście
nieco różne w porównaniu do innych ośrodków, ale w pełni zrozumiałe
w Krakowie gdzie istnieje i nadal jest rozwijana bogata kolekcja
sztuki nowoczesnej w Muzeum Narodowym, istniała szeroka w
kontekstach międzynarodowych kolekcja zwana wówczas niepołomicką
(Muzeum Sztuki Nowoczesnej MOMA w Niepołomicach),włączona dziś do
MOCAK (Museum of Contemporary Art in Kraków), dokumentując własną
działalność kolekcję sztuki najnowszej gromadziła Galeria Bunkier
Sztuki,. Również sztukę nowoczesną kolekcjonowało Muzeum Historyczne
Miasta Krakowa. Podobne zbiory miały powstać w muzeum ASP i w
krakowskim Oddziale ZPAP.
Nie chodziło o to, żeby potencjalnie
scalić wszystkie te inicjatywy w jedną kolekcję, ale żeby wszystkie
z nich zachowując swoje specyficzne cechy wzajemnie się uzupełniały
i dopełniały obraz sztuki nowej i najnowszej w aspektach
poznawczych, edukacyjnych i badawczych. (Taką była też, w innej
skali, idea stworzenia Narodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej w
oparciu o powstające w ramach programu „Znaki czasu” kolekcje
regionalne. Było to świadome nawiązanie do sprawdzonego w
wieloletniej praktyce modelu francuskiego Fond Régionales d'Art
Conteporaine – FRAC).
Profil kolekcji tworzonej przez
Fundację uwidaczniał się od początku w konsekwencji dokumentowania
tych zjawisk, które wcześniej nie były wyczerpująco odnotowane w
krakowskich zbiorach publicznych, albo nawet świadomie zostały
pominięte. Jednym z pierwszych zakupów był zespół rysunkowy Marka
Chlandy, którego prace od lat obecne były w znaczących kolekcjach
muzealnych zagranicznych i polskich, tyle że nie krakowskich
(chlubny wyjątek stanowiły kolekcje prywatne). Również zdumiewającym
może się wydawać fakt, że zakup obrazu Wilhelma Sasnala, według jego
własnej opinii, był pierwszym zakupem do zbiorów publicznych w
Polsce. Wśród pierwszych decyzji ważących o kierunku kolekcji były
zakupy dzieł Grzegorza Sztwiertni, kolejnego artysty „nieobecnego
muzealnie”. Istotne było zauważenie dialogu prowadzonego przez tych
artystów z historią i z historią samej sztuki. Nurt krytyczny u
początków kolekcji reprezentowała Anna Janczyszyn.
Istotną regułą w tworzeniu kolekcji
było wówczas zrównoważone dopełnianie jej dziełami (pochodzącymi w
zasadzie z ostatniej dekady, nie wcześniej niż około połowy l. 90.),
artystów z innych ośrodków w Polsce i z zagranicy, z krajów Europy
określanej jako Środkowowschodnia. Ten szczególny i wyraźny rys
geograficzno-historyczny ujawnia się w kolekcji przez dzieła
odnoszące się do doświadczenia i pamięci posttotalitarnej (np.
obiektach rzeźbiarskich Moniki Sosnowskiej ale i w innym sensie
Mirosława Bałki, w obrazach ukraińskiego malarza Sergija Czajki i
węgierskiej grupy Little Warsaw, by wymienić tylko kilka wybranych
przykładów), pamięci estetyki postkomunistycznej (Krzysztof
Zieliński, Aneta Grzeszykowska i Jan Smaga) czy szerzej historii
nowoczesności (Grzegorz Sztwiertnia, ale również, choć zupełnie
inaczej, Monika Szwed czy David Majikovic z Chorwacji). To tylko
niektóre warte wskazania aspekty wciąż otwartej kolekcji, urosłej
już do znaczących rozmiarów (ponad 400 dzieł blisko 50 autorów).
Wystawa w Muzeum w Stalowej Woli, tak
ostatnie wystawy kolekcji, z konieczności jest już tylko wyborem.
Możliwość jej zorganizowania w mieście tak ważnym dla tradycji
kształtowania się polskiej nowoczesności, do której to tradycji
można znaleźć wiele odniesień w dziełach zgromadzonych w kolekcji,
jest dla nas powodem do dodatkowej satysfakcji.
Na koniec tych uwag pomieszczamy
listę artystów w takim porządku jak ich pierwsze dzieła pojawiały
się w kolekcji. Wyróżniono nazwiska autorów pokazanych na 8 Wystawie
Małopolskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej w Muzeum w Stalowej Woli.
Leon Tarasewicz
Robert Maciejuk
Marek Chlanda
Piotr Lutyński
Marta Deskur
Stanisław Koba
Łukasz Skąpski
Sergij Czajka (Ukraina)
Maria Pyrlik
Grzegorz Sztwiertnia
Anna Janszyszyn
Rafał Bujnowski
Marek Szczęsny
Paweł Książek
Marzena Nowak
Mirosław Bałka
Zofia Wollny i Roman Dziadkiewicz
Supergrupa Azorro
Zbigniew Sałaj
Jarosław Modzelewski
Krzysztof Zieliński
Oskar Dawicki
Zbigniew Libera
Wilhelm Sasnal
Robert Kuśmirowski
Monika Sosnowska
Jakub Julian Ziółkowski
Aneta Grzeszykowska & Jan Smaga
Paweł Althamer
Marcin Maciejowski
Teresa Bujnowska
Miho Iwata
Jadwiga Sawicka
Krištof Kintera (Czechy)
Hubert Czerepok
Royden Rabinowitch (Gandawa)
Roman Siwulak
Little Warsaw (Węgry)
Pavlina Fichta Čierna (Słowacja)
Katarzyna Józefowicz
Miks Mitrevics (Łotwa)
Evelina Deičmane (Łotwa)
David Maljkovic (Chorwacja)
Denisa Lehocka (Słowacja)
Marta Ignerska
Monika Szwed
Piotr Bujak
Piotr Jaros
(tekst zamieszczony w informatorze
wystawy)
miejsce wystawy:
Muzeum Regionalne w Stalowej Woli
ul. Sandomierska 1, 37-464 Stalowa Wola
tel. 15 844 85 56 fax 15 844 85 57
http://www.muzeum.stalowawola.pl/
wystawa czynna od 28 maja do 26 czerwca 2011
wtorek
8.00 –18.00
środa – piątek
8.00 –15.00
sobota, niedziela 16.00 –19.00
Kameralnie i rysunkowo.
Na 8 wystawie pokazano w ogrodzie muzeum rzeźbę Moniki Sosnowskiej
„Ruiny” (po raz pierwszy w Polsce w najbardziej odpowiadający
zamysłowi artystki plenerowy sposób).
Parterową salę w muzeum wypełniły w większości kameralne utwory:
Jadwigi Sawickiej, Jarosława Modzelewskiego, Pawła Książka, Wilhelma
Sasnala, Marcina Maciejowskiego, Rafała Bujnowskiego, Piotra
Lutyńskiego, Roberta Maciejuka, Oskara Dawickiego (malarstwo); Marka
Szczęsnego, Roydena Rabinowitcha, Marka Chlandy (rysunki); Teresy
Bujnowskiej, Romana Siwulaka (obiekty malarskie); Anety
Grzeszykowskiej i Jana Smagi, Krzysztofa Zielińskiego, Łukasza
Skąpskiego (fotografie); Pawła Althamera i Krištofa Kintery (obiekty
rzeźbiarskie). Centrum tej części wystawy stanowi kolejne
rozwinięcie imponujących „Gier” Katarzyny Józefowicz.
Górna sala pomieściła pokaz, dotąd najszerszy, prac rysunkowych i
„wokół rysunku”: zespoły prac Denisy Lehockiej, Marty Ignerskiej,
Zbigniewa Libery, Davida Majkovica, Moniki Szwed, Grzegorza
Sztwiertni („PAINtigs/ObRAZY”), Jakuba Juliana Ziółkowskiego. Prace
na papierze dopełnione są obiektami z papieru Zbigniewa Sałaja.
W pasażu pomiędzy obu salami eksponowano miniaturę rzeźby Moniki
Sosnowskiej oraz projekcje wybranych fragmentów prac wideo z
kolekcji fundacji: Huberta Czerepoka, Supergrupy Azorro, Miho Iwaty,
Sergija Czajki, Anny Janczyszyn, Zofii Wollny i Romana
Dziadkiewicza, Grzegorza Sztwiertni oraz Pavlíny Fichty Čiernej.
(Jan Trzupek, kurator wystawy)
Małopolska Fundacja Muzeum Sztuki Współczesnej dziękuje:
Pani Dyrektor Lucynie Mizerze wraz
całym zespołem Muzeum w Stalowej Woli,
Pani Elżbiecie Skromak, koordynatorce i kuratorce wystawy ze strony
Muzeum
oraz
Prof. Władysławowi Plucie,
Małgorzacie Punzet i Piotrowi Hrehorowiczowi (Interline, Kraków),
Dyrektor Natalii Zarzyckiej i Marcinowi Ciężadlikowi (Cricoteka,
Kraków),
Andrzejowi Starmachowi z zespołem (Galeria Starmach, Kraków),
Markowi Pietrasowi (Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego)
Jakubowi Woynarowskiemu
